De Amsterdamsche Wisselbank (1609-1820)

Zoals we allemaal weten, zitten we momenteel in een periode van monetaire en economische crisis. In 2008 ging de oude gerenommeerde Lehman Brothers Bank in de Verenigde Staten  failliet en veroorzaakte een domino-effect zonder weerga. Ook vandaag nog staat de politiek onder zware druk van de crisis en het dichten van budgettaire kloven.

Duidelijk moet zijn is, dat deze wereldramp de mensen wordt verkocht als een diepe crisis, met als oorzaak wanbeleid bij banken én particulieren. Maar in feite is deze crisis een symptoom, die met man en macht en vooral met nieuwe schulden wordt bestreden. Symptoombestrijding is per definitie een tijdelijk paardemiddel, iedere “econoom” weet dat, maar zal er altijd een andere, politiek correcte uitleg aan geven. Laten u en ik er nu maar vanuit gaan, dat deze crisis een gevolg is van BANKFRAUDE, willens en wetens, planmatig voorbereid en uitgevoerd.

Er is namelijk niets nieuws onder de zon. Wat ons wordt verkocht als “conjuncturele schommelingen” zijn voorgeprogrammeerde vermogenstransfers. Door het omgaan met en behandelen van geld als een handelsartikel door een selecte club, is zeker dat er niets verandert. Wij worden geacht miljarden euro’s  bij te leggen voor iets waar we totaal niets voor terug krijgen, noch dat wij met die miljarden een een schuld aflossen. Er klopt iets niet, zoveel is wel duidelijk. De juiste informatie komt voor een select clubje net op tijd en voor de burgers nét even te laat. Het geheim van bankieren is voorinformatie, misleiding en geheimzinnigheid.

Wij, Nederlanders, zouden dat als geen ander moeten en kunnen weten.

 

1609 – Oprichting Amsterdamsche Wisselbank

In de Republiek was er in de 17e  eeuw sprake van een ontstuimige groei als gevolg van de opbloeiende handel, nijverheid en oorlogsindustrie. Hollandse kooplui waren in goeden doen gekomen en iedereen profiteerde daar in meer of mindere mate van mee. De monetaire situatie daarentegen was warrig en niet gereglementeerd, zoals bijvoorbeeld het variërende zilvergehalte van de Gulden. Op initiatief van de rijke Vlaamse koopman Dirck van Os heeft toen Amsterdam, als wereld handelscentrum een relatief eenvoudige oplossing bedacht: het introduceren van de bankgulden, de eerste girale betaalmethode. Particulieren en ondernemers konden hun deposito’s inleggen en als ze contanten nodig hadden garandeerde de bank de waarde van de Gulden. De Wisselbank vervulde een centrale rol in de stad en allengs in de gehele Republiek en zelfs daar buiten.

Er werd tevens bepaald, dat de Wisselbank geen rol als kredietverschaffer mocht spelen, dus een lening kon men daar niet afsluiten. Maar in steden als Delft, Middelburg en Rotterdam, waar in de loop der jaren ook wisselbanken werden opgericht, kon men wel leningen afsluiten.

 

1672 – Het Eerste Rampjaar

In het Rampjaar raakte de Republiek in oorlog met vier mogendheden, waaronder Engeland en het machtige Frankrijk. Toen de Franse legers Utrecht hadden ingenomen en dreigden de Hollandse Waterlinie te doorbreken, brak alom de paniek uit. Velen togen naar de bank om hun girale tegoed letterlijk te “verzilveren”. Er was sprake van een heuse bank-run, hetgeen waarschijnlijk nog veel meer paniek heeft moeten veroorzaken. In Amsterdam keerde echter de Wisselbank alle tegoeden uit en toen dat eenmaal bekend werd, was binnen de kortste keren de rust weergekeerd en kon met man en macht aan de verdediging van de stad gaan werken. Immer, als de stad zou vallen en de Wisselbank zou worden geplunderd, was het met de Republiek definitief afgelopen geweest. Als een land niet in staat is zijn deviezen te verdedigen, is het met de soevereiniteit gedaan.

De Wisselbanken in andere steden, die wel geld hadden uitgeleend, konden niet aan de vraag voldoen en moesten hun betalingen opschorten. Daarmee was de rol van die banken vrijwel uitgespeeld en trok de Amsterdamse Wisselbank alle monetaire activiteiten naar zich toe. Maar door het teruglopen van de economie in de Nederlanden, ging het stadsbestuur tóch akoord met het uitlenen van de deposito’s aan de zwaar verliesgevende activiteiten van de Vereenigde Oostindische Compagnie. In 1790 waren deze tegoeden opgelopen tot (omgerekend) € 150 miljoen en de stad zelf had een schuld van € 45 miljoen. Niet duidelijk is geworden, of er meer is uitgeleend aan “giraal geld” dan de deposito’s dekten.

 

1794 – Het Tweede Rampjaar

De bank kon verschillende financiële stormen goed doorstaan, ondanks dat de republiek hoe langer hoe verder economisch in verval raakte, als indirect gevolg van de Glorious Revolution van stadhouder Willem III van Oranje. Toen in 1773 de Bank Clifford & Zoonen failliet ging als gevolg van rampzalige investeringen via de West-Indische Compagnie in Suriname, kwam de klad in het vertrouwen in Amsterdam als stabiel financiëel centrum.

Toen na de Vierde Engelse oorlog ook nog uit kwam, dat de Wisselbank wel degelijk leningen had verstrekt, werden reeds massaal de tegoeden opgeëist en begonnen de problemen pas goed. In 1791 was het Amsterdamse stadsbestuur genoodzaakt € 100 miljoen bij particuliere banken te lenen om de stabiliteit terug te brengen. De relatieve rust keerde weer, maar de stad Amsterdam zat er nu zelf tot over zijn oren in bij particuliere geldverstrekkers, die uiteraard een forse rente rekenden. Door belastingverhogingen om rente en aflossing te financieren, wakkerde de onrust bij de burgerij steeds verder aan.

In 1794 kwam er echter onvermijdelijk weer oorlog. Weer pleegden de Franse legers een invasie, ditmaal met ondersteuning van de Patriottische Vrijkorpsen. De Franse Revolutie werd geëxporteerd en met grof geweld.

De (vermeende) Oranjes onder de dappere aanvoering van stadhouder Willem V  hadden hun have en goed reeds in het buitenland (Engeland)  ondergebracht en zetten het op een lopen. En weer brak de paniek uit bij de houders van de deposito’s en volgde er een “bank-run”. Deze keer liep het fout af, want de Wisselbank kon niet aan de vraag voldoen. De rol van de bank was nu definitief uitgespeeld en zij werd in 1820 opgeheven.

 

2012 – Leren van het verleden

Hebben wij onze les geleerd, als Nederlanders, die het zo van dichtbij hebben meegemaakt? Men zou ertoe geneigd zijn hier van uit te gaan, maar de teleurstellende werkelijkheid is anders.  De crisis als gevolg van de eeuwen durende bankfraude is in volle gang en gaat ons en onze kinderen veel kosten.

Honderden miljarden worden aangesproken om het tij te keren, maar daarmee doen wij slechts een hulpeloze poging  tot symptoombestrijding en laten de probleemveroorzaker onaangeroerd. Wij dienen er rekening mee te houden dat de budgettaire gaten van de staten worden gedicht met belastingverhogingen, inkomensreducties en oplopende  inflatie. De eerder gememoreerde bankfraude is van alle tijden. Spaargelden worden vastgezet en uitgeleend. Erger nog: er wordt door banken geld bijgedrukt, tot wel het tienvoudige, zodat het uitstaande bedrag maar voor 10% met (nota bene door spaarders in vertrouwen ingelegd) geld is afgedekt. Dit is geen wanbeleid, domheid of naïeviteit, dit is BANKFRAUDE, moedwillig en volgens een strakke planning.

Het pleiten van verschillende groepen binnen onze samenleving voor een nieuw op te richten  Nederlandse Volksbank is mede gebaseerd op het succes en de oorzaken van de ondergang van de “De Amsterdamsche Wisselbank”.

Bronnen:

http://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/25037/de-amsterdamse-wisselbank-1609-1820.html

http://www.isgeschiedenis.nl/archiefstukken/de_amsterdamse_wisselbank_1609_1820/

http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdamsche_Wisselbank

http://en.wikipedia.org/wiki/Clifford_family_(bankers)

http://www.frbatlanta.org/filelegacydocs/wp0516.pdf

http://www.adamsmith.org/sites/default/files/research/files/condensed-WoN.pdf

, , , ,

  1. #1 door bob op 11/04/2012 - 08:27

    als hyperinflatie toeslaat en het geld niets meer waard ius hebben we in nederland gelukkig van 1 ding meer dan genoeg …lantarenpalen om de veraders aan op te hangen

  2. #2 door Yvon Jana Ilsen op 15/04/2012 - 09:50

    Die lantatarenpalen hebben we vermoedelijk wel, maar dat zou ik wel heel erg onnadenkend noemen. Maar we zouden al die mensen die dat doen, dienen te arresteren en berechten in een eerlijke rechtszaak en dan hun in staat van verantwoording brengen en ons hun diefstal, leugens, bedrog en fraude zelf weer goed laten maken.
    Door hun fouten zelf te moeten herstellen krijgen ze de mogelijkheid tot echt inzicht in hun eigen zo foute gedrag.
    Inclusief die mevrouw die zich onze koningin noemt te zijn. Want ook zij is een van de grootste fraudeurs in ons land. Velen denken, geloven zelfs omdat zij dat doet, dat anderen die ook hebzuchtig genoeg zijn, dat ook mogen omdat ze ook van haar dat voorbeeld al lang hebben gekregen.
    Maar de grootste boosdoeners zijn eigenlijk niet hen, maar wij. Wij zijn degenen die dat tot op de dag van vandaag nog steeds toelaten. Wij stemmen een keer in de vier jaren en daarmee geven wij onze kracht weg aan hen die ons daardoor sluw beliegen en bedriegen.
    Wij vinden dat zelf allemaal wel goed hoor!, Wij schrikken immers zelf ook vaak vast niet van een leugentje of twee.
    De fietsendieven hebben daarom ook dat recht genomen om te mogen stelen van, ja weer, van jou en mij dus en dan moet de politie ons dan bevrijden van de eigenlijk grootste leugen in ons zelf? De leugen waarmee wij zelf ontkennen wie wij eigenlijk echt zijn?
    Dat was immers al lang gebeurt wanneer wij dat zelf willen hé. Maar blijkbaar genoeg, zijn wij nog steeds niet wakker genoeg. Dat blijkt immers maar steeds weer hé!

  1. DE AMSTERDAMSCHE WISSELBANK (1609 – 1820) « HERSTEL DE REPUBLIEK
  2. De Amsterdamse Wisselbank 1609-1820 (leren van het verleden) : People2Gether
  3. BOINNK!!! | De Schande van ‘Oranje’.
  4. ONVREDE IN DE BANANEN-MONARCHIE | Anaconda15's Blog

Uw reactie wordt op prijs gesteld

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: