Het Wilhelmus

Door Fré Morel – vasthoudend, volhardend met open geest, niet links of rechts, maar VRIJ-denkend

Het Wilhelmus

Wilhelmus van Nassouwe,

ben ick van Duytschen bloet,

Den Vaderlant getrouwe,

blyf ick tot in den doot:

Een Prince van Oraengien,

ben ick vrij onverveert,

Den Coninck van Hispaengien,

heb ick altijt gheeert.

Het Wilhelmus was een overwinningslied, spotlied en dronkemanslied tegelijk en het was in feite de herkenbare melodie die als melodieuze verpakking gebruikt werd. De meest uiteenlopende, al dan niet liederlijke en schunnige, teksten werden door allerhande gelegenheidsdichters hierop gemaakt. De oudst bekende uitvoering van het lied dat tot het latere ‘Wilhelmus’ omgevormd zou worden, werd door de (huurlingen)soldaten gezongen tijdens het beleg van Chartres in 1568. Onder deze ingehuurde vechtjassen bevonden zich ook veel Duitse huurlingen.

‘Autre chanson de la ville de Chartres assiégée par le prince de Condé’.

“O la folle entreprise, de prince de Condé, A Chartres la jolie, Il a voulu entrer;”

(O dwaze onderneming, van de prins van Condé, Hij heeft het mooie Chartres willen innemen.)

De dichter/zanger hiervan was Christophe de Bordeaux, waarvan vermeld werd dat hij er nogal genoegen in schiep om de overwinningen van de katholieke soldaten op de Hugenoten breed uit te meten, en dat op een nogal ‘liederlijke manier’. Tijdgenoten beschouwden hem als ‘man van lichte zeden’. In feite was dát lied en dié tekst een behoorlijk antiprotestants schimplied, een op draailieren in vlot tempo gespeelde eenvoudige deun, een simpele riedel die ook voor de ‘gemene volk’ (zelfs in beschonken toestand) te volgen was. Dezelfde Duitse huurlingen die aan de belegeringen van Chartres hadden deelgenomen stonden enkele maanden later op de loonlijst van Willem van Oranje die hen voor zichzelf aan het werk zette om zijn eigen bezittingen in de Nederlanden veilig te stellen. Met de huurlingen kwam óók deze melodie mee en werd al schrijvend, zingend en drinkend een lied geconstrueerd waarin de heldendaden van broodheer ‘Oranje’ werden bezongen. Met en door de verschillende – meest onbekende – schrijvers veranderde het karakter van het lied in een vroom christelijk lied, vol verwijzingen naar de Bijbel.

De Brusselaar en rechterhand van Willem van Oranje – Marnix van St. Aldegonde (Philippe de Marnix, seigneur du Sainte-Aldegonde) is vaak ten onrechte als de auteur van het ‘Wilhelmus’ genoemd, terwijl zijn bijdrage hoogstens het ‘naamdicht’ is geweest waarin de tekst gezet is. In ‘naamdicht’ (ook’acrostichon’ genoemd, een dichtvorm waarin de beginletters van alle 15 coupletten samen de naam WILLEM VAN NASSOV vormen) werd het huis van Oranje versmolten met al het goede en Goddelijke en kwam het lied bol te staan met Bijbelse verwijzingen en vergelijkingen. Het speeltempo werd fors verlaagd om er de gewenste gedragenheid in te creëren. Men schamperde wat op dit maaksel, dit geheiligde Oranje-drank en jubellied, en lachte besmuikt wat achter de hand. Het lied bleef desondanks zijn oude karakter als protestlied behouden en zou in de loop van de geschiedenis door verschillende groeperingen te pas en te onpas worden voorzien van scherpe, stekende en op dat moment gewenste teksten. Uit Nederland afkomstige gevangenen in Auschwitz hoorden in de tweede helft van de 31-jarige wereldoorlog (1914-1945) tot hun verbazing de SS uit volle borst dit dranklied zingen.

Koning Krentenweger

Na de vlucht van de Oranjes ten tijde van de Franse Revolutie werd Het ‘Wilhelmus’ – één van de vele ‘Vaderlandse Liederen’ – verbannen. Met de ondergang van Napoleon werden de kaarten opnieuw geschud. Koning Lodewijk Napoleon, de eerder gekroonde koning gooide hoge ogen om opnieuw in functie benoemd te worden. Engeland had echter een andere zetbaas op het oog. In maart 1815 kreeg deze zijn lauwerkrans, koning Willem I. Toen deze nieuw gezalfde door de straten van Brussel reed, gebeurde het dat – volgens een bekend oud ‘spontaan gebruik’ – “een aantal werklieden de paarden afspanden en het vorstelijk rijtuig door een jubelende menigte omstuwd binnentrok”. Ook werden volgens ‘oud gebruik’ munten vanuit het rijtuig in de menigte gegooid, een gebaar dat het Nederlandse koningshuis voor altijd een ‘zuinige’ bijnaam zou opleveren. Tegen de gewoonte in liet Willem I niet met gouden en zilveren munten strooien, maar volstond hij met handjesvol kopergeld op de Brusselse kasseien te laten rinkelen. Het bezorgde hem de naam van ‘Koning Krentenweger’, de vrekkige koning. Het zou een hele opgave worden om het al twee eeuwen gescheiden volk te verenigen, iets dat totnogtoe ook niet is gelukt.

Een gezamenlijk volkslied zou als bindmiddel kunnen fungeren, maar men besloot toen wijselijk om het ‘Wilhelmus’ voorlopig niet uit het vet te halen. De oude en relatief nog verse wonden tussen de Noordelijke Patriotten en de Orangisten zouden er onnodig door worden opengehaald. Er werd besloten om een nieuw volkslied te laten schrijven op een nieuw gecomponeerde melodie. Het winnende arrangement, getiteld ‘Wien Neêrlands bloed’ zou het nieuwe ‘bindmiddel’ moeten vormen. Op de muziek van muziekpedagoog J.W. Wilms dichtte de Rotterdamse drogist en verfhandelaar Hendrik Tollens het nieuwe Nederlandse volkslied. De inhoud ervan paste nauwkeurig in het tijdsbeeld van toen. De goddelijke aanbidding voor en vergelijking met het koningshuis was vele malen minder dan in het ‘Wilhelmus’ en voor ‘het volk’ werd zelfs ook een bescheiden plaatsje ingeruimd. ‘Wier Neêrlands bloed’ zou een – door het Nederlands volk zélf gekozen -Nederlands volkslied worden, in tegenstelling tot het ‘Wilhelmus’, dat het verder terug in de geschiedenis als gedwongen cadeau gekregen had.

Wien Neêrlandsch bloed

Wien Neêrlandsch bloed in d’ad’ren vloeit,

Van vreemde smetten vrij.

Wiens hart voor land en Koning gloeit,

Verheff’ den zang als wij!

Hij stell’ met ons, vereend van zin,

Met onbeklemde borst,

Het godgevallig feestlied in,

Voor Vaderland en Vorst,

Voor Vaderland en Vorst.

Bescherm, o God! Bewaak den grond,

waarop onze adem gaat,

De plek waar onze wieg op stond,

Waar eens ons graf op staat.

Wij smeeken van Uw Vaderhand,

Met diepgeroerde borst,

Behoud voor ’t lieve Vaderland,

Voor Vaderland en Vorst,

Voor Vaderland en Vorst.

Dring’luid van uit ons feestgedruisch.

De beê Uw hemel in

Bewaar den Vorst, bewaar zijn huis.

En ons, zijn huisgezin.

Doe nog ons laatst, jongst gezang,

Dien eigen wensch gestand:

Bewaar, o God! Den Koning lang,

En ’t lieve Vaderland,

En ’t lieve Vaderland

  1. #1 door Niclas Jacobsz op 01/12/2012 - 18:11

    Laat ik nou altijd gedacht hebben dat het Wilhelmus door Willem van Oranje zelf gecomponeerd is? Hij was inderdaad van duitschen bloed en had, als gunsteling van keizer Karel V, ook altijd de koning van Spanje geëerd.

  2. #2 door newnederland op 20/01/2013 - 19:50

    Reblogged this on newnederland.

  3. #3 door de republikeijn op 28/01/2013 - 21:53

    Wilhelmus van Nasaaue ben ik altijd gevlucht
    Het vaderland ontrouwe…….

  4. #4 door Hans Mesman op 04/02/2013 - 12:31

    het wilhelmus eert de vroegere vijand van het nederlandse volk
    ER IS EEN BETERE VOLSLIED GEKOMEN VAN AN EN JAN
    maar die wordt waarschijnlijk geboycot door de staat.

  5. #5 door pb op 17/06/2013 - 23:41

    het is Dietse bloed en das niet duits .

    • #6 door Niclas jacobsz op 17/06/2013 - 23:57

      En wat is dan wel dat Dietse bloed?

  6. #7 door Niclas Jacobsz op 18/06/2013 - 00:00

    Laat het Wilhelmus het koningslied zijn, en als volkslied iets dat over NLand gaat, zoals: “Waar de blankertop der duinen … (uhm sorry, waar de gekleurde top …)

  7. #8 door Ocram op 26/07/2013 - 12:28

    Het wordt hoog tijd er een republikeins volkslied komt, ipv het dwaze Wilhelmus.

  8. #9 door Ocram op 26/07/2013 - 12:31

    Het Wilhelmus is een misleiding een nepkoningslied

  9. #10 door Ocram op 26/07/2013 - 12:47

    Het oranjehuis bestaat sinds 1702 niet meer, Willem iv kon geen kinderen verwekken, zijn stalmeester van Grovenstins is de vader van Willem v, en koning Willem 1,2 en3 zijn Grovenstins, Wilhelmina is een dochter van De Ranitz en Emma, Juliana is een burgerkind dat het paleis binnengesmokkeld is. Stiefvader Hendrik heeft een kind bij Juliana gemaakt. Bea had dus een tante/halfzuster . Het kind werd bij Duitse nonnen in Breda gedeponeerd. Leuk om te weten dat Bea een halfbroer heeft in Stilwater in de uSA , met de naam Thiery O ‘Hara. Dit is een zoon va n Claus, de pedofiel.

    • #11 door Hans Mesman op 26/07/2013 - 18:07

      Ik heb thuis een CD van het echtpaar Jan en Ans
      met een zelf geschreven Wilhelmus zonder oranje poespas
      meer geschikt voor een republiek
      het huidige Wilhelmus gaat over duits en spaans nationalisme
      onze vroegere vijanden
      het wordt tijd voor iets nieuws,

  10. #12 door Klaas Dijkstra op 14/08/2013 - 21:09

    De melodie van het Wilhelmus is dezelfde als van het Treuelied van de SS. Toen Wilhelmina, (die vaak latent antisemiet wordt genoemd), het Wilhelmus tot volkslied verhief, kwam zij vaak en graag met moeder Emma en dochter Juliana in Arolsen bij de familie Waldeck-Pyrmont, waar het een oergezellig samenzijn was met oom en tante en de neven en nichten (zie haar autobiografie Eenzaam maar niet alleen). Een van die oergezellige neven was nazi-oorlogsmisdadiger Josias zu Waldeck und Pyrmont, zie er Wikipedia maar eens op na of het boek Josias zu Waldeck und Pyrmont (online beschikbaar, kostenloos).
    Het Wilhelmus is zeker niet, in allerlei opzichten niet, van vreemde smetten vrij!

  11. #13 door L van Gelder op 23/06/2014 - 03:35

    De melodie van het Wilhelmus is van een oud frans verzetslied, reeds bekend ver voor het SS-volkslied. Dat het Treuelied die melodie heeft overgenomen, zegt dus helemaal niets, laat staan dat het om die reden een besmeurd lied zou zijn. En “van vreemde smetten vrij” komt uit “Wien Neerlands bloed”, het oude volkslied.

  12. #14 door GER op 03/10/2014 - 18:25

    Bij deze dan: Ik steun alle reacties van Ocram. Even de geschiedenis in duiken en je vindt vanzelf de waarheid, namelijk dat de von Amsbergs en zu Lippe’s geen enkele band hebben met welke Oranje Nassau dan ook! Het zijn allemaal fakes!!!

Uw reactie wordt op prijs gesteld

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: